De winterdip: ervaringen met een daglichtlamp

Onlangs kwam aan het licht (pun intended) dat ik last heb van een winterdip (aka ‘seizoensgebonden depressie’ of ‘winterdepressie’). De afgelopen 2 weken begon ik elke morgen met een half uur achter een daglichtlamp. Dit zijn mijn ervaringen.

Winterdepressie

Als ‘ADD-er met depressieve episodes‘ (aldus de diagnose die ik enkele jaren geleden ontving) zijn periodieke depressieve klachten me niet vreemd. Desondanks was ik verbaasd toen ik afgelopen december weer last kreeg van een sombere stemming en prikkelbaarheid. Waar kwam dit nu zo plotseling weer vandaan?

“Hoe is de verlichting van je werkplek? Gebruik je daglicht (gloei)lampen? (NEE) Heb je meer behoefte aan suiker dan anders? (JA!)”

Toen ik bovenstaande deelde met mijn therapeut, die ik sinds een tijdje weer af en toe bezoek, stelde zij me een aantal vragen (‘Hoeveel kom je buiten?’ ‘Hoe is de verlichting van je werkplek?’ ‘Wat voor licht gebruik je?’ ‘Heb je meer behoefte aan suiker dan anders?’ (JA!)) en concludeerde vrijwel meteen: ‘zo te horen zou je wel eens last kunnen hebben van een winterdepressie .

Daglichttherapie

Lang verhaal kort: het advies was om direct met een daglichtlamp aan de slag te gaan, omdat dat goed schijnt te helpen bij dit soort klachten, en bovendien een goed alternatief kan zijn voor medicatie (overleg met een specialist is altijd wijs in dit soort gevallen! Zelf gebruik ik al een tijdje helemaal geen medicatie na enkele jaren met wisselende resultaten diverse soorten medicijnen voor AD(H)D en depressiteit gebruikt te hebben. Ik zoek mijn heil nu liever eerst in andere mogelijkheden, voor ik weer medicatie probeer).

Er zijn verschillende mogelijkheden als het gaat om het gebruik van daglichtlampen: je kunt daglicht therapie (vaak een periode van (minstens?) 5 aaneengesloten dagen waarop je elke ochtend ergens tussen 08:00 en 10:00 een half uur of langer achter een professionele daglichtlamp zit) volgen, bijvoorbeeld bij Psyq of een andere aanbieder van geestelijke gezondheidszorg, óf ervoor kiezen zelf een daglichtlamp aan te schaffen.

Ikzelf koos voor dat laatste; vanwege de timing (net voor kerst) was er geen mogelijkheid om meteen met daglichttherapie aan de slag te gaan, en omdat ik wel direct iets wilde proberen heb ik zelf een daglichtlamp gekocht.

Een daglichtlamp kiezen

De keuze van een daglichtlamp was nog niet eenvoudig; ik had (en heb) helemaal geen verstand van daglichtlampen, er is eindeloos veel keuze en de prijzen varieën van bijna niks tot reteduur. Ik vroeg me dus meteen af, is een goedkope goed genoeg? Is duurder beter? Enfin, je kent het wel.

Allereerst zijn er verschillende soorten lampen; je kunt daglichtlampjes kopen die je in een fitting draait, daglicht ‘brillen’, stand-alone daglichtlampen en ga zo maar door.

Verder had ik me laten vertellen dat het een goede daglichtlamp 10.000 lux lichtsterk moet zijn, maar ondertussen weet ik dat de feitelijke lichtsterkte nogal afhangt/samenhangt met de gebruiks-afstand (hoever de lamp van je ogen verwijderd is) en dat je daarom altijd goed moet kijken naar de combinatie afstand/gebruiksduur).

Omdat ik vaak niet urenlang aangesloten op dezelfde plek zit te werken, leek een peertje mij niet handig; die moet je vanwege de grotere afstand namelijker langer gebruiken. Een stand-alone lamp leek me het handigst; die kan je dagelijks even kort en intensief gebruiken na het wakker worden, terwijl je ondertussen ontbijt, de krant leest, of zoals ik doelloos door instagram/twitter scrollt (een ander probleem, voor een andere post ;)).

Wat vinden anderen?

Op bol.com zocht ik naar stand-alone daglichtlampen met 10.000 lux lichtsterkte. Dat resulteerde in een paar dozijn lampen, in prijs varieërend van een paar tientjes tot een paar honderd euro.

Ik sorteerde het resultaat op beoordeling om de ervaringen van anderen te achterhalen. De MEDISANA LT 470 Daglichtlamp bleek het hoogst te scoren; veel mensen hadden er goede ervaringen mee en er werd nauwelijks iets negatiefs over gezegd. Aangezien de prijs (€ 62) erg meeviel binnen de range, besloot ik dat het deze lamp dan maar moest worden.

Mijn ervaringen

Nadat ik de lamp ontving, nu ruim 2 weken geleden, ben ik direct de volgende ochtend aan de slag gegaan. Ik plaatste de lamp zo‘n dertig centimeter van mijn ogen (ik doe dit zittend aan de eettafel of liggend op mijn zij in bed) gedurende dertig minuten. Dat is even wennen! het licht is erg fel, en als je zoals ik niet persé een ochtendmens bent is dat best wel heftig.

Hoofdpijn

De eerste twee dagen merkte ik geen positieve effecten. Wel kreeg ik last van een zeurende hoofdpijn, waarvan ik las dat meerdere mensen daar in het begin last van hebben. Vanaf de derde dag werd die hoofdpijn gelukkig minder en niet veel later had ik daar helemaal geen last meer van.

Na ongeveer een week dagelijks ‘te lampen’, zoals we dat hier thuis ondertussen noemen, merkte ik dat mijn sombere stemming wat beter aan het worden was, ik wat minder prikkelbaar werd en ook de behoefte aan slechte voeding minder afnam. Yeah!

Wat beter

Ik bleef de lamp gebruiken, ondertussen iets meer dan twee weken. Het gevoel is nu ongeveer hetzelfde als na die eerste week; m‘n stemming is wat beter dan in de weken voorafgaand aan het gebruik van de lamp, ik voel me wat minder prikkelbaar en ook de drang naar suiker is niet zo sterk meer.

Geen wondermiddel

Ik merk echter ook dat het geen wondermiddel is: ik schrijf heel bewust steeds ‘wat beter’, omdat mijn klachten wel minder zijn, maar absoluut niet weg. Ik heb hier ondertussen nog niet met therapeut of een andere professional gesproken (wat ik nog wel ga doen om te zien wat ik eventueel aan mijn aanpak kan verbeteren of wat ik er verder naast kan proberen om de klachten verdeer aan te pakken) maar zoals ik het nu ervaar is dat de lamp dus geen wondermiddel is, maar wel degelijk effect heeft: mijn klachten zijn er minder sterk door en daardoor is de winterdip een stuk draaglijker.

Overige tips

Naast het gebruik van daglichtlamp zijn er meer dingen die kunnen helpen bij een winterdip en/of depressie in het algemeen:

  • Genoeg slaap is ontzettend belangrijk bij het tegengaan van depressieve klachten. Dit is voor mij wel eens lastig met 2 jonge kinderen, maar ik doe m‘n best
  • Naar buiten gaan is altijd een goed idee, maar ook in de winter is het extra belangrijk dit te blijven doen. Tussen 11:00 en 14:00 is de beste tijd omdat het zonlicht dan het sterkst is
  • Geen/minder caffeïne schijnt ook erg te helpen. Als koffieliefhebber vind ik dit best lastig, maar ik heb mijn inname teruggebracht tot 2 kopjes koffie per dag (in de ochtend)
  • Gezond eten is ook een hele belangrijke. De afgelopen twee weken (kerst en oud & nieuw) is deze me nog niet heel goed afgegaan
  • Sporten helpt ook erg bij het tegengaan van depressieve klachten: door (intensief) te bewegen maakt je lichaam allemaal stofjes aan waar je je beter van gaat voelen. Ik doe mijn best om regelmatig hard te lopen, en merk daar zeker effect van

En jij?

Heb je ook ervaring met een winterdip, of soortgelijke klachten? Deed de daglichtlamp iets voor je, of waren er andere dingen waar je wat aan had? Ik ben benieuwd en hoor graag je ervaringen!

Reacties